Emeklilikte yıpranma payı olarak bilinen ve riskli işlerde çalışanlara tanınan erken emeklilik hakkı yeniden düzenlendi. SGK’nın yayımladığı yeni uygulamayla birlikte, fiili hizmet süresi zammı sadece gerçekten riskli işlerde çalışanlara tanımlanacak. Bu değişiklikle birlikte bazı meslek grupları erken emeklilik avantajlarını kaybetti.

YIPRANMA PAYI KAPSAMI DARALTILDI

Yeni düzenlemeyle, çalışma koşulları doğrudan sağlık riski veya fiziki tehlike içermeyen meslekler fiili hizmet süresi zammı kapsamından çıkarıldı. Özellikle yer altı madenciliği gibi yüksek riskli işlerde çalışmayan ancak aynı alanda görev yapan destek personeli bu haklardan artık yararlanamayacak.

FHSZ dışına çıkarılan bazı meslek grupları:

Belediye başkanları

Bar çalışanları

Balık toptancıları

Muhasebeciler

Spor kulübü yöneticileri

Danışmanlar, sekreterler, hizmetliler

Aşçılar, çaycılar, bekçiler

SGK’nın yayımladığı 98 sayfalık güncel meslek kodu listesi, bu mesleklerin yıpranma payından yararlanamayacağını açıkça belirtiyor.

HANGİ MESLEKLER YIPRANMA HAKKINI KORUYOR?

Yeni düzenleme sonrası yıpranma hakkı, yalnızca yüksek risk içeren ve ağır çalışma koşullarına sahip mesleklere tanımlı olacak. Bu meslekler arasında:

Yer altı maden işçileri

Demir-çelik sanayi çalışanları

Asit ve cıva ile çalışan kimya işçileri

Doktor, hemşire, ebe gibi sağlık personeli

Emniyet mensupları, jandarma, MİT, sahil güvenlik

İtfaiyeciler, cezaevi infaz koruma memurları

TRT çalışanları, gazeteciler

Türk Silahlı Kuvvetleri personeli

bulunuyor.

DOĞRU MESLEK KODU ZORUNLULUĞU GELDİ

SGK artık tüm hizmet bildirimlerini meslek kodlarına göre değerlendirecek. Bu kapsamda, örneğin sağlık personeli olarak çalışan bir kişinin "hizmetli" ya da "şoför" gibi farklı bir kodla sisteme girilmesi halinde erken emeklilik hakkı sistem tarafından otomatik olarak reddedilecek.

İşverenlerin, çalışanlarını gerçek görevlerine uygun şekilde bildirmesi artık zorunlu hale geldi.

DÜZELTME VE İTİRAZ HAKKI TANINDI

Yanlış meslek koduyla bildirilen ancak fiilen riskli işte çalışan kişiler için SGK’ya itiraz hakkı getirildi. Bu kişiler işverenleri aracılığıyla SGK’ya başvurarak, görevlerini belgeleyerek kayıtlarını düzelttirebilecek. Uygun bulunması halinde yıpranma hakkı yeniden tanımlanacak.

YENİ UYGULAMA MAYIS 2025 İTİBARIYLA BAŞLADI

Yapılan açıklamaya göre yeni sistem, 2025 Nisan ayına ait hizmet bildirimlerinden itibaren geçerli olacak. Artık tüm SGK bildirgeleri, belirlenen yeni kodlar doğrultusunda işlenecek. Bu nedenle hem çalışanların hem de işverenlerin beyanlarda son derece dikkatli olması gerekiyor.

UZMANLARDAN UYARI: HAK KAYBINA DİKKAT!

SGK uzmanları, meslek kodu uyumsuzluklarının ciddi hak kayıplarına yol açabileceğini belirterek işveren ve çalışanları uyarıyor:

“Meslek kodları, emeklilik haklarında belirleyici unsur haline geldi. Yanlış kodlama, yıpranma hakkının kaybı anlamına gelir. Mutlaka kontrol edilmeli.”

Kaynak: Haber Merkezi